Aangescherpte EU regelgeving PFAS in blusschuim

Wat zijn fluorsurfactants ook alweer?

Fluorsurfactants zijn de fluorhoudende bestanddelen in onder andere brandblusschuim. En nee, dat is niet de fluor die in tandpasta zit, maar een chemische fluorverbinding die vergelijkbaar is met de antiaanbaklaag van Tefal pannen. De C8 categorie is een groep materialen die 8 koolstofatomen bevatten. Bij de productie van deze stoffen, maar ook bij afbraak ervan in het milieu, ontstaan schadelijke restproducten. De belangrijkste C8 schadelijke stoffen in de brandbeveiligingsindustrie zijn PFOS en PFOA. De verzamelnaam voor al deze soorten stoffen is PFAS.

Soorten PFAS

PFOS: al sinds 2011 verboden

Schuimvloeistoffen gebaseerd op PFOS worden als sinds 2002 niet meer geproduceerd en in de jaren 2007-2011 zijn alle ons bekende installaties in Nederland en België waarin dit type schuimconcentraat werd toegepast, zorgvuldig gereinigd in het kader van het Saval Foam Exchange Program.

Draagbare en verrijdbare blustoestellen met dit type schuimvormend middel erin komen al jaren niet meer voor in het Saval onderhoudsbestand omdat de vulling van deze blustoestellen op basis van de geldende onderhoudsnormen op zijn laatst in 2007 vervangen is door modernere schuimvarianten. Vanaf juni 2011 geldt een totaalverbod op PFOS in Europa.

PFOA: Aangescherpte regelgeving sinds 4 juli 2020

In 2017 is de Europese Directive 2017/1000/EU van kracht geworden. Hierin was bepaald dat schuimblusmiddelen die PFOA bevatten niet meer verkocht mogen worden vanaf 4 juli 2020. Volgens die directive mochten voorraden die voor die datum op de markt waren gebracht ook na 4 juli 2020 gebruikt worden.

Op 8 april 2020 is een nieuwe Europese Directive 2020/784/EU gepubliceerd. Daarin zijn nieuwe regels over PFOA houdend blusschuim vastgelegd.

Tijdslijn afbouw PFOA houdend blusschuim:

  • vanaf 4 juli 2020: Gebruik (voor het blussen van vloeistofbranden) toegestaan. Niet meer oefenen met PFOA houdend schuim. Niet testen met PFOA houdend schuim, tenzij alle vrijkomende schuimvloeistof opgevangen en verwerkt kan worden.
  • vanaf 4 juli 2023: Gebruik alleen nog toegestaan op locaties waar alle vrijkomende schuimvloeistof opgevangen en verwerkt kan worden. (bijvoorbeeld tankopslag, chemische industrie).
  • vanaf 4 juli 2025: Geen enkel gebruik meer toegestaan, (rest-)voorraden moeten als gevaarlijk afval verwerkt worden.

PFOA in draagbare blustoestellen

Sinds 2012 zijn alle Saval schuimvloeistoffen voor brandblussers, zowel in nieuw geleverde producten als in hervullingen, vrij van PFOA. Ook oudere Saval schuimblussers die conform de geldende onderhoudsnormen en regelgeving zijn onderhouden en waarvan de vulling op de voorgeschreven intervallen is vervangen, bevatten geen PFOA meer.

PFOA in schuimconcentraat voor grootschalige toepassingen

Tussen 2012 en 2020 zijn ook de schuimconcentraten voor grootschalige toepassingen stap voor stap overgezet naar andere samenstellingen zonder PFOA. Met een speciale analyse kan vastgesteld worden of de schuimvoorraad van je installatie PFOA vrij is conform de EU regelgeving of niet.

De EU regelgeving stelt scherpe grenzen aan de hoeveelheden PFOA die aanwezig mogen zijn. Daarom moet men zeer voorzichtig zijn met het mengen van oude en nieuwe voorraden; PFOA uit oude voorraden kan ertoe leiden dat ook de nieuwere voorraad afgekeurd wordt. Ook het hergebruiken van bestaande tanks, leidingen, pompen en dergelijke kan tot onacceptabele verontreinigingen leiden.

De omschakeling naar PFOA-vrij schuim moet zeer zorgvuldig gebeuren. Niet alleen om deze ongewenste verontreinigingen uit te bannen, maar ook om zeker te stellen dat het nieuwe schuimconcentraat goed werkt in combinatie met de brandbare stoffen die aanwezig zijn en met de schuimblusinstallatie. De specialisten van Saval hebben al tientallen klanten geholpen bij de uitfasering van PFOS en PFOA: We know how!

De toekomst: Volledig fluorvrij

Er is geen twijfel dat in de toekomst alle fluorhoudende schuimvloeistoffen uitgefaseerd worden. Op dit moment is al EU wetgeving in de maak die de categorie C6 fluorsurfactants aan banden legt, maar voor de wetgever is een totaalverbod op dit type fluorhoudende stoffen het einddoel. Daarom is dit het moment om samen te kijken naar wat het juiste (fluorvrije) schuimtype is voor jouw toepassing, welke investeringen daarbij komen kijken en wat het juiste moment is om je blusinstallatie aan te passen.

Het aanpassen van grote schuimblusinstallaties is een complexe en kostbare aangelegenheid die een zorgvuldige voorbereiding vraagt. Ook hier geldt: We know how!

Voor draagbare blustoestellen leveren wij al sinds oktober 2019 de eerste volledige PFAS-/ fluorvrije schuimblusser mét A & B blusrating van België: De Bioclass F3 schuimblusser.

F3 Fluorvrije schuimblusser

Geschreven door Wim Kwakkenbos
Manager technology